⚖️Mới đây, Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao đã thông qua Án lệ số 90/2026/AL về thẩm quyền của Tòa án trong việc hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ hồng) được cấp trái pháp luật, kể cả khi người được cấp đã chuyển nhượng đất cho người thứ ba.
Đây là một án lệ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các tranh chấp đất đai liên quan đến việc cấp chồng sổ hồng – một tình trạng vẫn xảy ra trên thực tế hiện nay.

📝Tình huống của án lệ:
Năm 1999, hộ ông T và hộ ông T2 được UBND huyện G cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các thửa đất của mình.
Tuy nhiên, năm 2009, UBND huyện G tiếp tục cấp sổ hồng cho ông D đối với một số thửa đất, trong đó có phần diện tích chồng lấn lên đất đã được cấp cho hộ ông T và ông T2 trước đó.
Sau khi được cấp sổ, ông D đã chuyển nhượng đất cho người khác. Người nhận chuyển nhượng tiếp tục được cơ quan có thẩm quyền thực hiện thủ tục sang tên và cấp đổi Giấy chứng nhận.
Năm 2021, ông T khởi kiện và ông T2 có đơn yêu cầu độc lập yêu cầu huỷ toàn bộ các quyết định cấp sổ hồng cho vợ chồng ông D vì việc cấp giấy đã chồng lấn lên phần đất của gia đình ông và ông T2.

📄Quan điểm của Toà án cấp sơ thẩm:
Trong quá trình giải quyết vụ án, TAND tỉnh Quảng Trị xác định:
– Việc cấp sổ hồng cho ông D có sai sót về trình tự, thủ tục.
– Diện tích được cấp cho ông D đã chồng lấn lên phần đất mà hộ ông T và ông T2 đã được cấp Giấy chứng nhận trước đó.
– Sai sót trong quá trình cấp giấy là nguyên nhân dẫn đến việc xâm phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của người đã được cấp giấy trước.
Từ đó, Tòa án chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện, tuyên hủy một phần các quyết định cấp Giấy chứng nhận cho ông D và buộc cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc cấp lại giấy theo đúng quy định.

⁉️Vì sao Toà án cấp phúc thẩm lại không chấp nhận yêu cầu?
TAND Cấp cao tại Đà Nẵng cho rằng mặc dù có sai sót trong quá trình cấp Giấy chứng nhận nhưng sau đó ông D đã chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người thứ ba và người nhận chuyển nhượng đã được cấp Giấy chứng nhận mới.
Toà án căn cứ theo điểm d khoản 2 Điều 106 Luật Đất đai 2013 và khoản 5 Điều 87 Nghị định 43/2014/NĐ-CP quy định Nhà nước không thực hiện thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp không đúng trong trường hợp người được cấp đã thực hiện việc chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.
Từ đó, Toà án cho rằng không có căn cứ để hủy Giấy chứng nhận và bác yêu cầu khởi kiện của ông T và ông T2.

⁉️Vì sao Toà án cấp giám đốc thẩm lại chấp nhận yêu cầu?
Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao xác định:
– Chính đại diện cơ quan bị kiện cũng thừa nhận việc cấp sổ hồng cho ông D đã chồng lấn lên phần diện tích đất đã được cấp cho ông T và ông T2 trước đó.
– Nguyên nhân là do cơ quan có thẩm quyền không kiểm tra, xác minh đầy đủ hiện trạng và hồ sơ quản lý đất đai trước khi cấp Giấy chứng nhận.
Do đó, việc cấp Giấy chứng nhận cho ông D là trái quy định pháp luật ngay từ thời điểm ban hành.
Theo Hội đồng Thẩm phán:
– Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là một quyết định hành chính theo khoản 1 Điều 3 Luật Tố tụng hành chính.
– HĐXX trong phạm vi thẩm quyền của mình xem xét tính hợp pháp của quyết định hành chính và có quyền quyết định tuyên hủy một phần hoặc toàn bộ quyết định hành chính trái pháp luật theo khoản 2 Điều 193, khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính.
Việc người được cấp giấy đã chuyển nhượng cho người thứ ba không làm mất đi quyền xem xét tính hợp pháp của Giấy chứng nhận đã được cấp sai từ ban đầu.

⌛️Ý nghĩa của án lệ:
Án lệ số 90/2026/AL khẳng định một nguyên tắc rất quan trọng:
Việc chuyển nhượng đất cho người thứ ba không làm hợp thức hóa một Giấy chứng nhận được cấp trái pháp luật.
Nếu việc cấp sổ hồng ban đầu có sai sót nghiêm trọng về trình tự, thủ tục hoặc cấp chồng lên đất đã được cấp cho người khác thì Tòa án vẫn có quyền xem xét tính hợp pháp của Giấy chứng nhận và tuyên hủy theo thẩm quyền.
Án lệ này giúp giải quyết triệt để tình trạng một thửa đất tồn tại nhiều Giấy chứng nhận khác nhau, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được cấp giấy trước, không có lỗi trong việc cơ quan nhà nước cấp sai.

👉Đây cũng là cơ sở quan trọng để thống nhất đường lối xét xử đối với các tranh chấp đất đai liên quan đến cấp chồng sổ hồng và chuyển nhượng quyền sử dụng đất phát sinh sau đó.
————————————————————-
☎️Liên hệ ngay 𝐋𝐮𝐚̣̂𝐭 𝐬𝐮̛ 𝐕𝐚̂𝐧 𝐀𝐧𝐡 – 𝟎𝟗𝟎𝟓.𝟏𝟒𝟏.𝟎𝟑𝟎 để được hỗ trợ tư vấn nhanh nhất.
👉Để đặt lịch tư vấn, vui lòng điền thông tin theo đường link dưới đây: https://zmini.app/ThIxcfz7iBb